تعریف طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای (توسعه خدمات غیرحضوری) به عنوان یکی از بیست‌گانه‌های تحولی تأمین اجتماعی، توسعه خدمات بیمه‌ای بر مبنای فناوری و الزامات دیجیتال، گسترش خدمات غیرحضوری و تحول دیجیتال مبتنی بر هوشمندسازی خدمات این سازمان را هدفگذاری کرده است. در واقع این طرح جهت دستیابی به بهبود مستمر عملکرد، بهره‌وری و ارتقاء کیفیت خدمات بیمه‌ای طراحی ‌شده است. هدف اصلی طرح اشاره شده، ایجاد یک ساختار هوشمند، یکپارچه و دیجیتال برای مدیریت تمامی خدمات بیمه‌ای است. اقدام مذکور به سازمان تأمین اجتماعی این امکان را می‌دهد تا علاوه بر بهره‌برداری بهینه از منابع موجود، تسهیل فرآیندهای کاری را موجب می‌شود. کارکردها بهبود ارائه خدمات به جامعه حدود 50 میلیون نفری تحت پوشش تأمین اجتماعی با استفاده از امکانات فناورانه، تسهیل انجام فرایندها در قالب خدمات هوشمند و مزایای آن برای سازمان و مخاطبان، ارتقای شاخص‌های بیمه‌ای و دسترس‌پذیری بیشتر و راحت‌تر ذینفعان و شرکای اجتماعی به انواع خدمات، بخشی از کارکردهای طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای محسوب می‌شوند. به واسطه اجرایی شدن این طرح همچنین؛ کارکردهایی مانند گذر از فرایندهای حضوری و زمانبر و ورود به دوره خدمات دیجیتال و غیرحضوری، افزایش بهره‌وری سازمانی با اتکا به ارائه خدمات الکترونیک، ایجاد زمان بیشتر برای نیروی انسانی جهت رسیدگی به دیگر امور و تسهیل وصول مطالبات بیمه‌ای امکانپذیر می‌شود. طراحی و استقرار سامانه‌های دیجیتال برای اصلاح و بهینه‌سازی فرآیندهای بیمه‌ای با هدف ارتقای بهره‌وری و افزایش کیفیت خدمات و بهبود تعاملات بین سازمانی از اهداف و کارکردهای این طرح تحولی است. زیرپروژه در چارچوب طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای؛ «تهیه برش خدمات بیمه‏‌ای سند تحول دیجیتال سازمان در برنامه هفتم پیشرفت»، «تدوین فهرست و فرایند جاری (فعلی) خدمات بیمه‌ای سازمان و زمانبندی دیجیتال‌سازی آن خدمات»، «تکمیل فرایند غیرحضوری خدمات (۳۰۷۰)»، «شناسایی و تدوین نیازهای اطلاعاتی و برقراری تعامل برخط با سامانه سایر دستگاه‌ها»، و «صدور گواهی‌های الکترونیکی همچون تمدید کارت بازرگانی و مفاصای ماده 37» در چارچوب طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای دنبال می‌شود. همچنین در بستر این طرح، «مدیریت اعتراض به اقلام پیامک‌های ارسالی»، «هوشمندسازی ضریب پیمان (براساس فرایند اصلاحی)» و «تکمیل اسکن پرونده‌های حوزه وصول حق بیمه و پرونده‌های بایگانی راکد مرتبط» تعریف شده است. گذشته ماهیت اجتماعی سازمان تأمین اجتماعی و ارتباط گسترده این نهاد بیمه‌ای با جامعه بزرگ ذینعان، ارائه خدمات متنوع و گسترده به مخاطبان را ایجاب می‌کند. عمده خدمات تأمین اجتماعی تا پیش از ورود فناوری و امکانات دیجیتال به شکل حضوری و با فرایندهای دستی انجام می‌شد؛ اما همزمان با ورود تکنولوژی به چرخه فرایندها، افزایش جمعیت تحت پوشش و رشد انتظارات ذینفعان، توسعه هوشمندسازی و ارتقای فرایندهای غیرحضوری در دستور کار این سازمان قرار گرفت. پیش از این و در 19 آبان 1399، اجرای طرح 3070 در راستای توسعه خدمات غیرحضوری و الکترونیک سازمان تأمین اجتماعی کلید خورد؛ این طرح را می‌توان آغازی بر تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات تأمین اجتماعی محسوب کرد. صرف زمان و انرژی نیروی انسانی، هزینه‌های مراجعه حضوری شرکای اجتماعی به شعب، فرایندهای زمانبر و هزینه‌ بالای سازمانی، تنها بخشی از آسیب‌های فرایندهای حضوری و نبود چرخه‌های کاری دیجیتال‌محور به شمار می‌روند. طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای، پیشگیری از آسیب‌های اشاره شده و حرکت به سمت توسعه دیجیتال را موجب شده است. اقدام و آینده براساس اطلاعات موجود، 13 مورد از ۲۰ طرح تحولی تأمین اجتماعی با محوریت اصلی تحول دیجیتال‌ تعریف و تدوین شده و این بیانگر اهتمام این سازمان در تسهیل دسترسی بیمه‌شدگان، بازنشستگان و کارفرمایان به خدمات است. در چارچوب طرح‌های تحولی، تعریف دقیق هریک از طرح‌ها، شرح سرفصل اقدامات لازم در زیرمجموعه‌ها، ارجاع به بخش‌های سازمانی مرتبط در راستای پیشبرد امور و زمانبندی به نتیجه رسیدن طرح‌های بیست‌گانه مشخص است. از زمان تشریح و ابلاغ 20 طرح تحولی سازمان تأمین اجتماعی در دی‌ماه سال 1403، برنامه‌ریزی و برگزاری جلسات کارشناسی و تصیمیم‌گیری برای عملیاتی کردن هرکدام از طرح‌ها در دستور کار حوزه‌های متولی قرار گرفت. در این بازه زمانی، نشست‌های مستمر هفتگی تخصصی در راستای بررسی اقدامات طرح‌های بیست‌گانه با حضور مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی برگزار شده است. در چارچوب مراحل اجرایی طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای، تهیه برش خدمات بیمه‌‏ای سند تحول دیجیتال سازمان در برنامه هفتم پیشرفت، تدوین فهرست و فرایند جاری خدمات بیمه‌ای و زمانبندی دیجیتال‌سازی آنها و تکمیل فرایند غیرحضوری خدمات (3070) اولویت دارند. همچنین شناسایی و تدوین نیازهای اطلاعاتی و برقراری تعامل برخط با سامانه سایر دستگاه‌ها، صدور گواهی‌های الکترونیکی نظیر تمدید کارت بازرگانی، مفاصای ماده (37،  مدیریت اعتراض به اقلام پیامک‌های ارسالی، هوشمندسازی ضریب پیمان (بر اساس فرایند اصلاحی) و تکمیل اسکن پرونده‌های حوزه وصول حق بیمه و پرونده‌های بایگانی راکد مرتبط از دیگر اولویت‌های اقدام محسوب می‌شوند. مواردی مانند؛ گسترش خدمات غیرحضوری، حرکت به سمت هوشمندسازی در تأمین اجتماعی و مزایای آن برای این سازمان و جامعه بزرگ ذینفعان را می‌توان مهم‌ترین ره‌آورد آینده اجرای طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای دانست. در چارچوب این طرح، فرایند وصول مطالبات در بستر خدمات هوشمند بهبودیافته و موجب تقویت منابع سازمان تأمین اجتماعی خواهد شد. همچنین ارتقای رضایتمندی گروه‌های مختلف بیمه‌شدگان به ویژه در حوزه دریافت انواع خدمات بیمه‌ای و افزایش شفافیت و سهولت دسترسی به خدمات در نتیجه نهایی طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای حاصل می‌شود. رشد کیفیت خدمات در قالب فرآیندهای سریع‌تر و کارآمدتر، کاهش هزینه‌ها و زمان و در نتیجه کاهش نیاز به منابع انسانی و تسهیل در انجام کارها و همچنین ارتقای شفافیت، سهولت دسترسی به خدمات و در نهایت افزایش دقت در انجام فرایندها از دیگر مزایای اجرایی شدن طرح تحول دیجیتال و هوشمندسازی خدمات بیمه‌ای محسوب می‌شوند. در حال حاضر 67 خدمت الکترونیک در بسترهای سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی و اپلیکیشن تأمین من به حدود 50 میلیون نفر از مردم ارائه می‌شود؛ ادامه روند توسعه خدمات دیجیتال تأمین اجتماعی در نهایت منجر به تحول دیجیتال در این سازمان خواهد شد. این سازمان تلاش دارد با ایجاد و توسعه سیستم‌ها و سامانه‌های غیرحضوری و یکپارچه‌سازی و هوشمندسازی فرایندها، بسته خدماتی گسترده و متنوع الکترونیکی را به مخاطبان ارائه دهد.